په بلجیم کې د ژوند کولو، کار کولو او ازاد تګ راتګ لپاره د موټر چلولو جواز یا لایسنس درلودل یوه مهمه اړتیا ده، خو د هغو کسانو لپاره چې له اروپايي ټولنې څخه بهر هیوادونو څخه راغلي دي، د خپل اصلي هیواد د لایسنس کارول یا تبادله کول ځانګړي اصول او قوانین لري. د بلجیم د خوځښت او ټرانسپورټ فدرالي ادارې (FOD Mobility) یو ځانګړی لیست خپور کړی چې پکې هغه غیر اروپايي هیوادونه مشخص شوي چې د موټر چلولو جوازونه یې په بلجیم کې د منلو وړ دي او په مستقیم ډول تبادله کیدی شي. د دې لیست او اړوندو قوانینو پوهیدل د هر هغه چا لپاره اړین دي چې غواړي په بلجیم کې موټر وچلوي او له قانوني ستونزو څخه ځان وساتي.
په بلجیم کې د موټر چلولو د جواز تبادله په دې پورې اړه لري چې ستاسې د اصلي هیواد لایسنس د بلجیم د حکومت لخوا په رسمیت پیژندل شوي لیست کې شتون لري او که نه. که چیرې د هغه هیواد نوم چې تاسې ترې لایسنس ترلاسه کړی په دې لیست کې وي، نو تاسې کولی شئ خپل لایسنس د یو لړ اداري مرحلو وروسته په بلجیمي لایسنس بدل کړئ. د دې کار لپاره معمولاً اړتیا ده چې تاسې په بلجیم کې لږترلږه ۱۸۵ ورځې په رسمي ډول اوسیدلي یاست او په ښاروالۍ (کمون) کې مو خپل نوم ثبت کړی وي. په داسې حالاتو کې، تاسې باید خپل اصلي لایسنس، د استوګنې کارت او د لایسنس رسمي ژباړه (که په ملي ژبو نه وي) خپلې اړوندې ښاروالۍ ته یوسي.
هغه کسان چې د لایسنس صادرونکی هیواد یې په یاد شوي لیست کې شامل نه دی، د تبادلې پروسه یې توپیر لري او یو څه پیچلې کیدی شي. په داسې حالت کې، معمولاً د لایسنس مستقیم تبادله امکان نلري او غوښتونکی اړ دی چې په بلجیم کې د موټر چلولو ازموینې (نظري او عملي) له سره ورکړي. که څه هم په ځینو مواردو کې تجربه لرونکي موټر چلوونکي ممکن د اجباري کورسونو یا درسونو څخه معاف شي، خو د بلجیمي لایسنس د ترلاسه کولو لپاره په ازموینه کې بریالیتوب حتمي دی. دا ډیره مهمه ده چې پوه شئ چې آیا ستاسې اصلي لایسنس د ازموینو پرته د تبادلې وړ دی او که تاسې باید د امتحان لپاره چمتووالی ونیسئ.
د نویو راغلو کسانو لپاره بل مهم ټکی د ۱۸۵ ورځو قانون دی؛ کله چې تاسې په بلجیم کې خپل استوګنځی یا پته (Address) ثبت کړئ، تاسې حق لرئ چې د لومړیو ۱۸۵ ورځو لپاره خپل ملي یا اصلي لایسنس وکاروئ. له دې مودې وروسته، ستاسې بهرنی لایسنس په بلجیم کې د اعتبار وړ نه ګڼل کیږي او تاسې باید حتماً یو بلجیمي یا اروپايي لایسنس ترلاسه کړی وي. له همدې امله سپارښتنه کیږي چې د دې مودې له پای ته رسیدو مخکې د خپلې سیمې ښاروالۍ ته ورشئ او د خپل لایسنس د وضعیت په اړه معلومات ترلاسه کړئ ترڅو په راتلونکي کې د موټر چلولو پر مهال له جریمې یا قانوني ستونزو سره مخ نه شئ.
د خپل لایسنس د اعتبار معلومولو او د تبادلې د دقیقو شرایطو لپاره تر ټولو غوره لار دا ده چې په خپله سیمه (فلندر، والونیا یا برکسل) کې د ښاروالۍ د نفوسو یا موټر چلولو جوازونو څانګې ته مراجعه وکړئ. هغوی به ستاسې د لایسنس اصليت ګوري او کله ناکله یې د تایید لپاره پولیسو ته لیږي چې دا پروسه ممکن څو اونۍ وخت ونیسي. څرنګه چې قوانین پیچلي دي او هر هیواد ورته جلا شرایط لري، په خپل وخت د معلوماتو ترلاسه کول ستاسې په ورځني ژوند کې د ګڼو اسانتیاوو لامل کیدی شي او تاسې ته اجازه درکوي چې په ډاډه زړه موټر وچلوئ.
دلته د هغو هیوادونو لنډ لیست دی چې له اروپايي ټولنې څخه بهر دي خو د بلجیم حکومت یې د موټر چلولو جوازونه (لایسنسونه) په رسمي ډول پیژني او د تبادلې اجازه ورکوي. دا لیست د دوه اړخیزو تړونونو پر بنسټ جوړ شوی دی.
هغه مهم هیوادونه چې لایسنس یې په بلجیم کې تبادله کیږي:
- انګلستان (United Kingdom): له بریکسټ وروسته هم د انګلستان لایسنس د تبادلې وړ دی.
- ترکیه (Turkey): د ترکیې ملي لایسنس په بلجیمي لایسنس بدلیدلی شي.
- تونس (Tunisia): د تونس هیواد لایسنس هم په دې لیست کې شامل دی.
- کاناډا (Canada): یوازې د ځینو ځانګړو ولایتونو لایسنسونه منل کیږي (ټول کاناډا نه).
- د امریکا متحده ایالات (USA): د امریکا د ټولو ایالتونو نه، بلکې یوازې د ځینو مشخصو ایالتونو لایسنسونه د تبادلې وړ دي.
- آسټرالیا (Australia): د ځینو ځانګړو سیمو لایسنسونه منل کیږي.
- نیوزیلینډ (New Zealand): لایسنس یې د تبادلې وړ دی.
- جاپان (Japan): لایسنس یې د منلو وړ دی.
- نور هیوادونه: په دې لیست کې ځینې نور هیوادونه لکه ارجنټاین، برازیل او سویلي کوریا هم شامل کیدی شي، خو شرایط یې وخت په وخت بدلیږي.
| Landen en regio’s | Code |
|---|---|
| Albanië | ALB |
| Algerije | DZ |
| Andorra | AND |
| Armenië | ARM |
| Aruba | ABW |
| Australië | AUS |
| Azerbeidzjan | AZE |
| Benin | DY |
| Bosnië-Hercegovina | BIH |
| Botswana | RB |
| Brazilië | BR |
| Burkina Faso | BFA |
| Canada (Alberta – British Columbia – New Brunswick – Nova Scotia – Ontario – Québec – Saskatchewan – Newfoundland and Labrador – Prince Edward Island) | CANAttest van authenticatie van een Canadees rijbewijs (Prince Edward Island) |
| Caribisch Nederland (Bonaire – Saba – Sint Eustatius) | BES |
| China | PRC |
| Cuba | CUB |
| Curaçao | CUW |
| Democratische Republiek Congo (Kinshasa) | RCB |
| Djibouti | DJI |
| Dominicaanse Republiek | DOM |
| Egypte | EGY |
| Ethiopië | ETH |
| Filippijnen | PHL |
| Frankrijk – TOM (Nieuw-Caledonië – Polynesië – Wallis – Futuna) | F |
| Georgië | GE |
| Gibraltar (Brits overzees gebied) | UK |
| Guernsey | GBG |
| Hong Kong | PRC |
| Indonesië | IDN |
| Iran | IR |
| Isle of Man | DL |
| Israël | IL |
| Ivoorkust | CI |
| Japan | JVerklaring van toestemming |
| Jersey | GBJ |
| Jordanië | JOR |
| Kazachstan | KZ |
| Kirgizstan | KGZ |
| Kosovo | KOS |
| Koeweit | KWT |
| Lesotho | LS |
| Libanon | RL |
| Madagaskar | RM |
| Malawi | MW |
| Maleisië | MAL |
| Mali | RMM |
| Marokko | MA |
| Mauritius | MS |
| Moldavië | MDA |
| Monaco | MC |
| Mongolië | MGL |
| Montenegro | MNE |
| Nepal | NPL |
| Nieuw-Zeeland | NZL |
| Niger | RN |
| Noord-Macedonië | MK |
| Oekraïne | UA |
| Oezbekistan | UZ |
| Palestijns Gebied | PS |
| Peru | PER |
| Republiek Congo (Brazzaville) | COG |
| Rusland | RUS |
| Rwanda | RWA |
| San Marino | RSM |
| Senegal | SN |
| Servië | SRB |
| Singapore | SGP |
| Sint Maarten | SXM |
| Tadzjikistan | TJK |
| Taiwan | TWN |
| Thailand | THA |
| Togo | TG |
| Tunesië | TN |
| Turkije | TR |
| Turkmenistan | TKM |
| Vaticaanstad | V |
| Verenigde Arabische Emiraten | ARE |
| Verenigde Staten van Amerika | USA |
| Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland | UK |
| Wit-Rusland (Belarus) | BY |
| Zuid-Afrika | ZAF |
| Zuid-Korea | ROKAttest van authenticatie van een Koreaans rijbewijs |
| Zwitserland | CH |
ایا د افغانستان لایسنس په بلجيم کې د تبادلې وړ دی؟
له بده مرغه، افغانستان، عراق او سوریه په دې لیست کې شامل نه دي. دا پدې معنی ده چې که تاسې یوازې د افغانستان لایسنس لرئ، نو تاسې نشئ کولی هغه په مستقیم ډول په بلجیمي لایسنس بدل کړئ. تاسې باید په بلجیم کې د موټر چلولو نظري (تیوري) او عملي ازموینې له سره ورکړئ او نوی لایسنس ترلاسه کړئ.
