په بلجیم کې “فلیکسي جاب” یا انعطاف وړ دنده یو ځانګړی کاري سیسټم دی چې کارمندانو او متقاعدينو ته اجازه ورکوي چې د خپل اصلي کار یا تقاعد ترڅنګ اضافي عاید ترلاسه کړي. دا سیسټم د دې لپاره ډیزاین شوی چې تور بازار (تور کار) له منځه یوسي او د کارمندانو لپاره له مالیې پرته عاید ترلاسه کول اسانه کړي.
فلیکسي جاب څه شی دی؟ د فلیکسي جاب ترټولو مهمه ځانګړنه دا ده چې د کارمند لپاره “ناخالص معاش د خالص معاش سره برابر دی” یا (Gross = Net). په دې مانا چې تاسو د خپل فلیکسي جاب په معاش باندې هیڅ ډول مالیه یا ټولنیز امنیتي ونډه نه ورکوئ. هغه پیسې چې تاسو ورسره موافقه کوئ، په بشپړ ډول ستاسو جیب ته ځي.
د ګمارونکي (شرکت) لپاره هم دا ګټوره ده، ځکه چې دوی یوازې ستاسو د معاش پر سر ۲۸٪ ځانګړې ونډه یا مالیه ورکوي، چې دا د عادي کارمند د ګمارلو په پرتله ارزانه تمامېږي.
څوک کولی شي فلیکسي جاب وکړي؟ د دې لپاره چې څوک په دې سیسټم کې کار وکړي، ځانګړي شرایط باید پوره شي ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې دا د اصلي دندې ځای نه نیسي:
۱. کارمندان (د ۴/۵ قاعده): تاسو باید لږترلږه د یوې بشپړې دندې څلور پر پنځمه برخه (۴/۵) یا ۸۰٪ کار د بل کارفرما یا شرکت سره ولرئ. دا ستاسو د دریمې مخکینۍ ربعې (T-3) پر بنسټ چک کیږي. د مثال په توګه، که تاسو غواړئ په اپریل (څلورمه میاشت) کې فلیکسي کار وکړئ، نو تاسو باید تیر کال د جولای، اګست او سپتمبر په میاشتو کې لږترلږه ۴/۵ رسمي دنده ترسره کړې وي.
۲. تقاعد اخیستونکي (متقاعدين یا پنسیون اخیستونکي):
- عادي تقاعد (له ۶۵ کالو پورته): دا کسان کولی شي تقاعد ته له تلو سمدستي وروسته فلیکسي جاب پیل کړي.
- د وخت څخه مخکې تقاعد: دوی باید معمولاً د تقاعد له پیل وروسته دوه ربعې (۶ میاشتې) انتظار وکړي، مګر دا چې دوی تر تقاعد مخکې د ۴/۵ کاري قاعده پوره کړې وي.
په کومو سکتورونو کې فلیکسي جاب ترسره کیدی شي؟ په پیل کې، دا یوازې د هوټلونو او ریسټورانټونو (Horeca) لپاره و، خو اوس پراخ شوی دی.
- اوسني سکتورونه (۲۰۲۴): هوټلونه، ریسټورانټونه، نانوايي، قصابي، پرچون پلورنځي (سوپر مارکیټونه)، د ښکلا سالونونه، سینما، سپورت، د موټر چلولو ښوونځي، د جنازې مراسمو خدمات، کرنه او باغداري، او د غونډو تنظیمول.
- راتلونکي بدلونونه (۲۰۲۶): حکومت پلان لري چې د ۲۰۲۶ کال د اپریل له لومړۍ نیټې څخه فلیکسي جابونه ټولو سکتورونو ته وغځوي، خو ځینې سکتورونه کولی شي د “غوراوي” (Opt-out) له لارې له دې سیسټم څخه ځان وباسي.
د معاش او عاید قوانین
- معاش: په ډیری سکتورونو کې، د فلیکسي جاب معاش باید لږترلږه د هغه سکتور د رسمي معاش له کچې سره برابر وي. په میلمه پالنه (لکه هوټلونو) کې لږترلږه او اعظمي حدونه هم شته.
- د عاید حد (Cap):
- د هغو کسانو لپاره چې تقاعد شوي نه دي، د ۲۰۲۴ کال لپاره له مالیې څخه د معاف شوي عاید کلنی حد ۱۲،۰۰۰ یورو و.
- خو له دې وروسته د ۲۰۲۶ کال لپاره ۱۸،۰۰۰ یورو ته لوړېږي. که تاسو له دې څخه ډیرې پیسې وګټئ، نو پر اضافي پیسو به مالیه وضع شي.
- هغه کسان چې بشپړ قانوني تقاعد لري (۶۵+)، د عاید هیڅ حد نلري او هر څومره چې وغواړي کار کولی شي.
راتلونکي بدلونونه (۲۰۲۶) د نویو توافقاتو له مخې، په راتلونکو کلونو کې لاندې بدلونونه په پام کې نیول شوي دي:
۱. د ټولو سکتورونو لپاره: تمه ده چې په ۲۰۲۶ کې به دا سیسټم په ټولو برخو کې د کارولو وړ وي (پرته له هغو چې په خپله خوښه ترې وځي).
۲. تړلي شرکتونه: اوسمهال، تاسو نشئ کولی د خپل اصلي کارفرما په بل شرکت (Affiliated company) کې فلیکسي کار وکړئ. تمه کیږي چې دا بندیز د ۲۰۲۶ په اپریل کې د هغو کارمندانو لپاره لرې شي چې بشپړ وخت (Full-time) کار کوي.
۳. لوړ حد: د مالیې وړ معافیت حد به ۱۸،۰۰۰ یورو ته لوړ شي ترڅو دا سیسټم د خلکو لپاره نور هم جذاب کړي.
فلیکسي جاب په بلجیم کې د اضافي پیسو ګټلو یوه خورا ښه او قانوني لاره ده، په ځانګړي توګه د هغو کسانو لپاره چې وار له مخه یوه رسمي دنده لري یا تقاعد شوي دي. دا سیسټم له پیچلو مالیاتو پرته ستاسو په جیب کې د نغدو پیسو اچولو لپاره جوړ شوی دی.
نورو معلوماتو ته هم اړتیا لرئ؟ موږ ته یې ولیکئ.
